Nie ma wątpliwości co do tego, że dopuszczalnym jest zamówienie w toku jednego postępowania usług lub przedmiotów o cechach i charakterystyce zupełnie od siebie odmiennej. Co do zasady jednak wszystkie te świadczenia powinny być zapewniane za zapłatą na rzecz wykonawcy ceny. Zgodnie bowiem z definicją ustawową przez zamówienia publiczne należy rozumieć umowy odpłatne[1] [1].
Zamawiającemu nie wolno zatem wymuszać na wykonawcach świadczenia usług, wykonania robót lub dostawy towarów nieodpłatnie. Stanowiłoby to naruszenie licznych przepisów ustawowych mających na celu ochronę uczciwej konkurencji oraz przejrzystości i proporcjonalności procedury[2] [2]. W konsekwencji przeprowadzone postępowanie byłoby nieważne[3] [3].
Jeżeli jednak zarówno świadczenie główne, jak i uboczne opisano w przedmiocie zamówienia i jasnym jest, że cena wskazywana w ofertach wykonawców dotyczy wszystkich wyszczególnionych w SIWZ świadczeń, to przeprowadzenie takiego postępowania jest dopuszczalne.
Zgodnym z prawem będzie na przykład wskazanie w przedmiocie zamówienia zakupu pojazdów wraz z usługą ich serwisowania przez określony okres czasu. Niedopuszczalnym jednak jest dokonanie opisu przedmiotu zamówienia w ten sposób, iż wyszczególni się w nim wyłącznie zakup określonej liczby pojazdów, podczas gdy nieodpłatny obowiązek ich serwisowania przez wykonawcę zostanie zastrzeżony w dalszej części SIWZ, na przykład w załączniku stanowiącym wzór umowy zawieranej z wykonawcą.
Na wyżej opisane kwestie zwrócić uwagę powinien zarówno zamawiający w toku sporządzania specyfikacji, jak i wykonawca biorący udział w postępowaniu. Jeżeli bowiem zamawiający dopuścił się naruszeń prawa związanych z zawarciem w specyfikacji obowiązku świadczeń nieodpłatnych przez wykonawcę, to postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego może zostać unieważnione.
[1] [4] Art. 2 pkt 13 Ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 z późn. zm.).
[2] [5] Art. 7 ust. 1, art. 29 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 z późn. zm.).
[3] [6] Gill, Norbert. Zamówienia publiczne. Aspekty praktyczne w komentarzach. Poznań 2015.